fbpx

Ο Γιώργος Αυγερινός μιλάει στο FindGR για το «ΟΙΚΕΙΟ ΘΕΑΤΡΟ» και την θεωρία της θεατρικής σχετικότητας

Ο Γιώργος Αυγερινός μιλάει στο FindGR για το «ΟΙΚΕΙΟ ΘΕΑΤΡΟ» και την θεωρία της θεατρικής σχετικότητας

Ηθοποιός, σκηνοθέτης, θεατρικός συγγραφέας, παραγωγός και καθηγητής θεάτρου. Εισηγητής του ¨Οικείου Θεάτρου» και της «Θεωρίας της Θεατρικής Σχετικότητας», ο Γιώργος Αυγερινός υπηρετεί την τέχνη για περίπου 3 δεκαετίες. Έχει κάνει προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στο Ηunter College του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, στην δραματική σχολή HB Studio και στο Weist-Barron Studio επίσης στην Νέα Υόρκη. Είναι αριστούχος απόφοιτος με τιμητική διάκριση του London Μetropolitan University του Λονδίνου και έχει διδάξει το σύστημα Stanislavski και την δική του θεατρική μέθοδο σε ελληνικές και διεθνείς δραματικές σχολές, θεατρικά εργαστήρια και σχολές παραστατικών τεχνών.

Τι ακριβώς εκπροσωπεί η έννοια του «Οικείου Θεάτρου» και με ποιόν τρόπο προσαρμόζεται και εκφράζεται στην θεατρική εμπειρία;

Το «Οικείο Θέατρο» αποτελεί ως έννοια θεωρητική και πρακτική, την δική μου προσωπική προσέγγιση σε αυτό που θα μπορούσε να συλλάβει νοητικά κάποιος ως «ρεαλιστική εμπειρία» στο θέατρο. Δημιουργείται από τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες με στόχο το συμμετέχων κοινό. Γιατί πραγματικά τι θα ήταν η θεατρική εμπειρία χωρίς τους αποδέκτες της, το κοινό που την παρακολουθεί ; Ξεκινάει έχοντας ως πλατφόρμα έκφρασης, την πεποίθηση ότι το κοινό θα πρέπει να ταυτίζεται ανά πάσα στιγμή και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, με τα δρώμενα που παρακολουθεί, έτσι ώστε η θεατρική εμπειρία να μην είναι ακρωτηριασμένη και αποσπασματική. Αυτό φυσικά πυροδοτείται και έχει ως απαρχή του, την ταύτιση των ηθοποιών με τα πιο σημαντικά στοιχεία των χαρακτήρων που ενσαρκώνουν. Η ανάλογη πεποίθηση είναι ότι αυτή η τόσο αναγκαία και σημαντική ταύτιση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αν δεν συμπεριλαμβάνεται και προβάλλεται με κάθε δυνατό μέσο η έννοια και ύπαρξη του «οικείου».

Ονειρεύομαι λοιπόν ένα θέατρο απτό, προσιτό, οικείο. Θέλω να είναι τόσο οικείο όσο τα πρόσωπα της διπλανής πόρτας. Ο άνθρωπος ταυτίζεται με ότι θεωρεί οικείο και αναγνωρίσιμο. Ταυτίζεται με αυτό που ναι μεν γνωρίζει αλλά και ταυτόχρονα αγνοεί όλες τις επιμέρους πτυχές της ύπαρξης του. Με αυτό που θεωρεί «κομμάτι» του γίγνεσθαι του, αλλά ταυτόχρονα θα επιθυμούσε να εξερευνήσει εις βάθος. Θέλω το θέατρο αυτό να ανοίγει την πόρτα για την αποκρυπτογράφηση όλων των άγνωστων πτυχών των πραγμάτων που θεωρούμε στην ζωή μας οικεία και ευανάγνωστα. Μία «πύλη» που θα οδηγήσει στην εξερεύνηση όχι των άγνωστων και απόκρυφων πτυχών μίας απόμακρης πραγματικότητας από την δική μας, αλλά του «καθημερινού» και του «πραγματικού» στην ζωή μας, ένα ταξίδι στην ψυχοσύνθεση και την ιδιοσυγκρασία μας. Θέλω ένα θέατρο που θα μιλά στην ψυχή και το μυαλό με άκρως ρεαλιστικό τρόπο, ζωντάνια και ευεξία, μακριά από δαιδαλώδεις έννοιες, γρίφους, ασάφειες και ανακρίβειες. Μιλάω για ένα θέατρο υπέρτατα ρεαλιστικό, με σαφήνεια και ευκρίνεια μέχρι την τελευταία του πτυχή, μέχρι το τελευταίο του μόριο. Το θέατρο που περικλείει και μεταφέρει κρυφές σκέψεις, ανακρίβειες, ασαφή και μετέωρα συμπεράσματα, αποπροσανατολίζει και μπερδεύει τον θεατή, αντί να του προσφέρει μία «γέφυρα επαρκούς προσέγγισης» της κατάστασης και των χαρακτήρων, και κατ’επέκταση δυνατότητες ταύτισης. Τον αποστρέφει και του δημιουργεί συναισθήματα αποξένωσης. Το «οικείο», αυτό δηλαδή που θα αναγνωρίσει ο ηθοποιός, και στην συνέχεια θα το μεταδόσει στον θεατή με την ψυχή και το μυαλό του ως πεδίο αναγνωρίσιμο, γίνεται «προσωπική υπόθεση» όταν αρχίζει να λειτουργεί ο μηχανισμός της «εμπάθειας». Όταν αυτή η «εμπάθεια» τίθεται σε λειτουργία, τότε το «προσωπικό» μάς τοποθετεί σε μία κατάσταση συναισθηματικής εμπλοκής και συμμετοχής, κρίσης, αλληλεγγύης, έντονης σκέψης και προβληματισμού. Αυτό γίνεται μόνο όταν αυτό που παρακολουθούμε ή συμμετέχουμε, συμπεριλαμβάνει και χαρακτηρίζεται από στοιχεία του «οικείου» και του «κοντινού» στην ψυχολογίας μας και στην φυσική μας συμπεριφορά. Με άλλα λόγια, χρησιμοποιώντας μία αφελή μεν αλλά κατά τα άλλα προφανώς εύστοχη αναλογία, για να καταλάβουμε τι σημαίνει «οικείο» και τι «μακρινό», μπορούμε να σκεφτούμε ότι σίγουρα θα ανησυχούσαμε περισσότερο για την άρρωστη γριούλα που μένει στο διπλανό διαμέρισμα και την οποία γνωρίζουμε καλά, παρά για οποιαδήποτε άλλη άρρωστη γριούλα, για την οποία έχουμε ακούσει, αλλά δεν την γνωρίζουμε προσωπικά.

Την θεωρία της θεατρικής σχετικότητας πως θα μπορούσαμε να την περιγράψουμε με απλά και κατανοητά λόγια ;

Η θεωρία της θεατρικής σχετικότητας περικλείει πολλά στοιχεία της θεατρικής εμπειρίας και προσπαθεί να τα αποκρυπτογραφήσει για τον ηθοποιό. Ο τίτλος αναφέρεται όχι σε «σχετικά», με σχετικές έννοιες δηλαδή, θεατρικά στοιχεία, αλλά στο πως σχετίζονται κάποια θεατρικά στοιχεία μεταξύ τους. Ο συσχετισμός αυτών των θεατρικών εννοιών είναι που ενδιαφέρει τον ηθοποιό, με ποιόν τρόπο δηλαδή συνδέονται μεταξύ τους. Η θεωρητική προσέγγιση γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να δώσει την θέση της στην πρακτική εφαρμογή που είναι και η πιο σημαντική, μέσα από αυτή τη σχέση συγκοινωνούντων δοχείων μεταξύ θεωρίας και πράξης. Όταν μιλάμε για θέατρο, τότε φυσικά μιλάμε για σκηνική πράξη. Εκτός από τα στοιχεία που συνδέονται για την δημιουργία ενός χαρακτήρα, υπάρχουν και διάφορες σκέψεις που εγείρουν την δημιουργικότητα και την φαντασία του ηθοποιού και τον βάζουν να σκεφτεί και να προχωρήσει διαμέσου μίας συγκεκριμένης οδού. Μιλώ για «συγκεκριμένη οδό», γιατί τίποτα στην δημιουργία ενός χαρακτήρα δεν πρέπει να αποτελεί πηγή τυχαίας έμπνευσης αλλά αντιθέτως πρέπει να είναι αποκύημα κάποιας προγραμματισμένης μεθοδολογίας. Τίποτα δεν πρέπει να είναι τυχαίο, ασαφές ή μετέωρο στην προσέγγιση και την δημιουργία ενός χαρακτήρα. Αντιθέτως όλες οι επιλογές για τον χαρακτήρα πρέπει να είναι συγκεκριμένες, δικαιολογημένες και ξεκάθαρες. Όταν υπάρχουν όλα αυτά για τον ηθοποιό, τότε θα είναι αναμφισβήτητα το ίδιο και για τον θεατή. Προσωπικά θα ήθελα η θεωρία της θεατρικής σχετικότητας στο σύνολο της, να εξωθεί τον ηθοποιό να κάνει πράγματα που δεν θα πίστευε ούτε ο ίδιος ότι θα μπορούσε να κάνει. Να κάνει υπερβάσεις παντώς είδους δηλαδή.

Είναι σημαντικό και αναγκαίο για ένα ηθοποιό να κάνει υπερβάσεις πάνω στον ρόλο που ενσαρκώνει;

Σίγουρα. Όσο λιγότερα ψυχικά χαρακτηριστικά μοιράζεται ο ηθοποιός με τον χαρακτήρα που ενσαρκώνει τόσο το καλύτερο. Η ερμηνεία που θα μείνει αναλλοίωτη στον χρόνο και χαραγμένη όχι μόνο στο μυαλό και την ψυχή του κοινού, άλλα σίγουρα και του ηθοποιού που την εκτελεί, είναι αυτή που ο ίδιος θα κάνει παντός είδους ψυχικές και σωματικές υπερβάσεις ως προς την απεικόνιση του χαρακτήρα που ενσαρκώνει. Για αυτό το λόγο είναι σημαντικό να επιλέγει ρόλους χαρακτήρων που απέχουν ψυχικά όσο το δυνατόν περισσότερο από τον ίδιο, έτσι ώστε να καλείται να υπερβαίνει αλλά και σίγουρα να «προκαλεί» την προσωπική ψυχική παλέτα των συναισθημάτων του. Φυσικά δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι όλα αυτά έρχονται σε συνάρτηση με τις συγκεκριμένες επιλογές που κάνει σε φυσικό επίπεδο, στην σκηνική του δράση δηλαδή.

Με ποιόν τρόπο θα μπορούσαμε να πούμε ότι συνδέονται η σκηνική δράση με το νοητικό επίπεδο στο οποίο συλλαμβάνει ο ηθοποιός έναν ρόλο?

Ο φανταστικός κόσμος του ηθοποιού και ότι πλάθει στο μυαλό και στην ψυχή του για τον χαρακτήρα που ενσαρκώνει, βρίσκεται σε συνεχή αντιπαράθεση με την πραγματική ζωή. Το επίπεδο των σωματικών ενεργειών, των συνειδητά επιλεγμένων και συγκεκριμένων σκηνικών δράσεων δηλαδή, είναι το πεδίο όπου η φαντασία ταυτίζεται με την πραγματικότητα. Αυτό συμβαίνει γιατί το μόνο πράγμα που μπορεί να περιέχει μέσα του την απόλυτη αλήθεια της πραγματικής ζωής, δεν είναι άλλο από την απλούστερη σωματική – φυσική ενέργεια. Σε αυτό το επίπεδο γίνεται η ταύτιση και του ηθοποιού ως ερμηνευτή, με τα στοιχεία του χαρακτήρα που ενσαρκώνει.

Πόσο σημαντικό είναι το ψυχικό, πνευματικό αλλά και φυσικό «οπλοστάσιο» του ηθοποιού, και σε ποια αναλογία όλα αυτά παίζουν σημαντικό ρόλο;

Όσον αφορά τις πνευματικές δυνατότητες του ηθοποιού, θα μπορούσα να πω μετά βεβαιότητος ότι είναι μεγάλο προσόν στην υποκριτική να διαθέτει ο ηθοποιός ευφυία και υψηλή αντίληψη. Και να τα χρησιμοποιεί αυτά στον υπέρτατο βαθμό. Υποκριτική σημαίνει ευρηματικότητα. Και είναι αναγκαία και πολύ σημαντική αυτή η ικανότητα τού να είναι κάποιος ηθοποιός ευρηματικός, γιατί έχει να κάνει με τις επιλογές του σε σχέση με τον χαρακτήρα που υποδύεται. Όλες τις επιλογές που θα κάνει σε ψυχικό και φυσικό επίπεδο. Ακόμα και σε περιπτώσεις πηγαίου υποκριτικού ταλέντου, όταν η ευφυία και η υψηλή αντίληψη λείπουν, το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είναι ακρωτηριασμένο και ανούσιο. Όταν ο ηθοποιός «αβίαστα» και με ευκολία ενσαρκώνει χαρακτήρες με υπερβάσεις, είναι συνήθως πλημμυρισμένος από ένα τεράστιο πηγαίο ταλέντο. Η λέξη «αβίαστα» που αναφέρεται στον εσωτερικό αλλά και συνάμα στον εξωτερικό μηχανισμό των ικανοτήτων του ηθοποιού, είναι ίσως η πιο σημαντική και ουσιώδης έννοια σε σχέση με το πηγαίο ταλέντο. Όταν αυτή η λέξη εξεταστεί διεξοδικά θα μπορούσε να παραπέμψει αλλά και να προσδιορίσει την ιδιαίτερη φύση του ταλέντου αυτού. Το πηγαίο ταλέντο όμως κατά την γνώμη μου, χωρίς υψηλή αντίληψη, είναι καταδικασμένο να πέσει στο κενό.

Το πηγαίο ταλέντο εκφράζεται μέσα από τα ψυχικά χαρίσματα του ηθοποιού, τα οποία είναι προφανώς αναγκαία για να «παίξει» τα ανάλογα συναισθήματα που απαιτεί ο ρόλος του.

Εκεί βρίσκεται μία μεγάλη παγίδα για τον ηθοποιό. Όποια και να είναι τα ψυχικά του χαρίσματα, δεν θα μπορέσουν να τον βοηθήσουν άμεσα στην προσέγγιση και έκφραση των συναισθημάτων που απαιτεί ο εκάστοτε ρόλος. Γιατί απλά, τα συναισθήματα δεν παίζονται. Μόνο η σκηνική δράση «παίζεται». Και από τις σωστές επιλογές σκηνικής δράσης προκύπτουν και τα ανάλογα συναισθήματα. Ο ηθοποιός πρέπει να εκτελεί απλές ή σύνθετες σωματικές ενέργειες – φυσικές δράσεις, με τις οποίες θα οδηγηθεί στο ανάλογο συναίσθημα. Δεν μπορείς να νιώσεις και να αναπλάσεις ένα συναίσθημα με «αλήθεια», πρόσεξε…λέω αλήθεια και όχι αληθοφάνεια, χωρίς να έχει προηγηθεί σωματική ενέργεια η οποία θα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη μαζί του. Η μεγαλύτερη παγίδα για τον ηθοποιό είναι όταν προσπαθεί να δείξει συναισθήματα χωρίς να τα έχει συνδέσει προηγουμένως με εύστοχες, καλά μελετημένες και στοχευμένες σκηνικές δράσεις. Πρώτα προηγούνται οι φυσικές δράσεις και από αυτές εκπίπτουν τα συναισθήματα. Αλλιώς θα ήταν σαν να προσπαθείς να τρέξεις ενώ δεν έχεις μάθει ακόμα να περπατάς. Οι σωματικές ενέργειες που θα επιλεχθούν για να «δελεάσουν» το συναίσθημα, δεν πρέπει να είναι τυχαίες αλλά ούτε και να επιλέγονται με σκοπό την ωραιοποίηση και το «θεαθήναι» αυτού που προβάλλεται. Θα πρέπει να έχουν επιλεγεί με μεθοδικότητα και σύνεση. Το πιο σημαντικό όμως σε αυτήν την διαδικασία επιλογής είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι ενέργειες θα συνδέονται με τις ψυχικές δοσμένες συνθήκες του χαρακτήρα που υποδυόμαστε. Μία επιπόλαια και τυχαία επιλογή αυτών των σκηνικών ενεργειών θα ήταν καταστροφική γιατί θα αλλοίωνε σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα.

Είπες «αλήθεια» και όχι «αληθοφάνεια». Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο και πως εκφράζεται αυτή στην σκηνή;

Είπα «αλήθεια» γιατί αυτήν αποζητούμε να βιώσουμε και να μεταδώσουμε ως ηθοποιοί. Αληθινές σκηνικές ενέργειες που θα γεννήσουν με την σειρά τους αληθινά συναισθήματα. Η λέξη «αληθοφανή» όταν περιγράφει μία θεατρική εμπειρία, παραπέμπει στο πλαστό, αυτό που κάνουμε εμείς να φαίνεται ως αληθινό, ή αυτό που φαίνεται από μόνο του ως αληθινό αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι. Η έννοια της «αλήθειας» ως μία πραγματική θεατρική έννοια, που σχετίζεται με την προσαρμογή του ηθοποιού και στην προσπάθεια του να βιώσει με αλήθεια αυτό που ενσαρκώνει και θέλει να μεταδώσει στο κοινό, είναι η πιο ουσιώδης αναζήτηση μέσα στην δαιδαλώδη θεατρική του πορεία.

Η «αλήθεια» αυτή φαντάζομαι ότι μπορεί να μεταφερθεί με κάποιους συγκεκριμένους τρόπους και να είναι ως προσπάθεια επιτυχημένη ή αποτυχημένη.

Ακριβώς. Αν είναι αποτυχημένη αυτή η προσπάθεια για τον ηθοποιό, είναι αυτονόητο ότι θα είναι εξίσου αποτυχημένη για τον θεατή. Θα πρέπει να βιώσει την αλήθεια ο ίδιος ο ηθοποιός αρχικά, ώστε να μπορέσει να την μεταδώσει. Το πόσο επιτυχημένη θα είναι αυτή η αλήθεια για τον ηθοποιό ως βιωματική πράξη, θα καθορίσει εξαρχής την ένταση των συναισθημάτων του, αλλά και την ένταση που θα την βιώσει με την σειρά του και το κοινό. Μία χλιαρή απεικόνιση της αλήθειας, θα έχει το ίδιο αντίκτυπο και στον θεατή που την παρακολουθεί. Και το αντίθετο φυσικά, δηλαδή όσο πιο δυνατή θα δωθεί η αλήθεια από τον ηθοποιό, τόσο πιο έντονα θα την βιώσει και το κοινό. Φαντάσου ότι η ουσία του θέατρου δεν είναι το εμφανές. Αλλά ότι μπορεί να υπάρξει «κάτω» από το κείμενο. Οι κρυφές έννοιες δηλαδή, οι συμβολισμοί, οι αλληγορίες, τα μεταφορικά μηνύματα. Αυτό που ο Στανισλάβσκι ονόμαζε «υπέρ-κείμενο», οι έννοιες δηλαδή πέρα από το κείμενο και κατ’επέκταση τι εκφράζουν αυτές. Ότι περικλείει μέσα της μία παράσταση έχει ένα σημειολογικό υπόβαθρο. Δεν υπάρχει θέατρο χωρίς σημειολογία. Δεν μπορεί να υπάρχει κείμενο χωρίς «υπερ – κείμενο», δηλαδή δεν μπορεί να υπάρχουν λέξεις χωρίς βαθύτερες σημασίες. Ο ηθοποιός καλείται κατόπιν ενδελεχούς διερεύνησης, να «ξετρυπώσει» την αλήθεια μέσα σε όλο αυτό το σημειολογικό «πανδαιμόνιο», έτσι ώστε να εκπληρώσει την αποστολή του.

Τι υπάρχει στα άμεσα θεατρικά σου σχέδια;

Τα τελευταία δύο χρόνια συνεργάζομαι με τον θεατρικό σύλλογο «Αριστοφάνης» στην Στουτγκάρδη. Πέρισυ ανεβάσαμε μία αρκετά επιτυχημένη κωμωδία με κείμενα δικά μου, το «Περιμένοντας τον Κοντό», η οποία πραγματικά αποθεώθηκε από το ελληνόφωνο κοινό της Στουτγκάρδης. Φέτος επανερχόμαστε με δύο θεατρικά δρώμενα, ένα μικρό παραστατικό δρώμενο για την εθνική εορτή της 25ης Μαρτίου και μία θεατρική παράσταση για την οποία ξεκινήσαμε ήδη πρόβες και θα παρουσιαστεί τον Μαϊο. Ευελπιστούμε να είναι το ίδιο πετυχημένη όπως και η περσινή.

Θα χαρούμε λοιπόν να σας απολαύσουμε για μία ακόμα φορά. Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω για την όμορφη συζήτηση και να ευχηθώ καλή επιτυχία σε όλα.

Και εγώ θα ήθελα να ευχαριστήσω με την σειρά μου εσένα και φυσικά και το κοινό για την υποστήριξη και την αγάπη με την οποία υποδέχεται την δουλειά μου.

Πηγή φώτο: Γιώργος Αυγερινός

Συνέντευξη: FindGR

Like this article?

Share on facebook
Share on Facebook
Share on twitter
Share on Twitter
Share on linkedin
Share on Linkdin
Share on pinterest
Share on Pinterest
Share on whatsapp
Share on WhatsApp
Share on email
Στείλε το email
Share on print
Εκτύπωσέ το

Στον ιστότοπό μας υπάρχει η δυνατότητα καθημερινής ενημέρωσης και πληροφόρησης σχετικά με τη ζωή της ομογένειας στη Γερμανία. Αυτή η προσπάθεια με τη δική σας συμμετοχή ως «μικροί δημοσιογράφοι», θ’ αποκτήσει νέους ορίζοντες. Μπορείτε να μας δώσετε πληροφορίες για την πόλη σας και τις δράσεις των Ελλήνων εκεί. Να μας διηγηθείτε κάτι που σας συγκίνησε ή σας συγκλόνισε! Να μοιραστείτε μαζί μας τις σκέψεις σας ή τα οράματά σας για την ομογένεια και να τα επικοινωνήσετε με τους απανταχού Έλληνες! Έχετε να μας προτείνετε κάτι σημαντικό που αξίζει να σημειωθεί και να σχολιαστεί; Είχατε συμμετάσχει πρόσφατα σε κάποια εκδήλωση; Για οτιδήποτε σας προκάλεσε το ενδιαφέρον, στείλτε τη μαρτυρία σας και εμείς θα επικοινωνήσουμε μαζί σας μέσω της φόρμας επικοινωνίας μας που θα βρείτε πατώντας εδώ ή στείλτε μας στο mail μας.

Το FindGR αναδημοσιεύει ειδήσεις και χρήσιμα νέα, προσθέτοντας πάντα την πηγή, και εάν αναγράφονται τον συντάκτη, και τον φωτογράφο, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ’ ανάγκην με την άποψη της σελίδας FindGR, επίσης δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.

Σκοπός του FindGR είναι η σωστή ενημέρωση κοινού.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ

No data
«Από την 1η Ιουλίου 2021 όλα τα πλαστικά μίας χρήσης θα αποσυρθούν», δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος ...
No data
Findgr.de
No data
Τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες – η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία – απηύθυναν σήμερα επίσημη ...
No data
Findgr.de
No data
Η καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ απέρριψε την πρόσκληση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ...
No data
Findgr.de